KURIER NACZELNEJ IZBY APTEKARSKIEJ - MAJ 2011

6 maja - prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej dr Grzegorz Kucharewicz wziął udział w uroczystości z okazji jubileuszu dwudziestolecia samorządu aptekarskiego w województwie łódzkim. Podczas spotkania w sali bankietowej Andels Hotel Łódź wręczono odznaczenia i wyróżnienia członkom samorządu aptekarskiego. Ponadto absolwenci Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Łódzkiego złożyli ślubowanie, a młodzi magistrowie farmacji otrzymali dokument poświadczający prawo wykonywania zawodu farmaceuty na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Podczas wystąpienia prezes NRA podkreślił, że we współczesnym państwie prawa musi być miejsce dla silnego samorządu zawodu zaufania publicznego, a ochrona konstytucyjnie zagwarantowanych obszarów samorządności jest jednym z istotnych zadań dzisiejszego samorządu. „Samorząd zawodowy jest instytucją państwa demokratycznego, jest wartością, którą warto i należy bronić" - powiedział prezes Grzegorz Kucharewicz i wezwał farmaceutów do działania w strukturach samorządowych, by przeciwstawić się zjawiskom patologicznym, które negatywnie wpływają na rynek apteczny. Ponadto przedstawił on główne zmiany wprowadzone przez uchwaloną niedawno ustawę o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, wskazując na przełomowe znaczenie niektórych regulacji dla polskiego aptekarstwa. Nowe przepisy przywracają bowiem właściwą rolę apteki jako placówki ochrony zdrowia i farmaceuty jako osoby wykonującej zawód zaufania publicznego.

 Zastępca Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji
w Ministerstwie Zdrowia Wojciech Giermaziak
i prezes NRA Grzegorz Kucharewicz

10 maja - dr Marek Jędrzejczak, wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, wygłosił wykład na temat likwidacji promocji cenowych i tzw. turystyki lekowej podczas VI Konferencji „Farmamarketing a prawo" w hotelu Le Méridien Bristol w Warszawie. Organizatorem spotkania była firma Informedia Polska Sp. z o.o. Wykładowcy i dyskutanci próbowali odpowiedzieć na pytanie, jak zmiany w regulacjach prawnych, w tym ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, wpłyną na strategie handlowe uczestników rynku. Podczas konferencji przedstawione zostało stanowisko Głównego Inspektora Farmaceutycznego w sprawie reklamy produktów leczniczych.

10 maja - sejmowa Komisja Zdrowia, obradująca pod przewodnictwem posła Bolesława Piechy, rozpatrywała uchwałę Senatu RP o stanowisku w sprawie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Obecny był podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Adam Fronczak. W posiedzeniu uczestniczyli przedstawiciele Naczelnej Izby Aptekarskiej: prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Grzegorz Kucharewicz, wiceprezes NRA Krzysztof Przystupa i Anna Gołdyn, członek NRA i prezes Okręgowej Rady Aptekarskiej w Kaliszu, a także radca prawny Krzysztof Baka z Biura Prawnego NIA. 

Przewodniczący komisji przypomniał, że Senat wprowadził do ustawy 97 poprawek, które scharakteryzował poseł Andrzej Orzechowski. Członkowie sejmowej Komisji Zdrowia odrzucili poprawkę 65, zawartą w uchwale Senatu RP z 28 kwietnia 2011 r., dotyczącą art. 48 ust. 3. Przyjęciu tej poprawki sprzeciwiała się Naczelna Izba Aptekarska, podkreślając, że zmiana dokonana przez senatorów jest nieuzasadniona, nie wprowadza bowiem żadnej nowej wartości do treści tego przepisu.

Art. 48 ust. 3 zawiera katalog otwarty podmiotów, do których mogą być adresowane zachęty odnoszące się do refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobów medycznych, a zatem uszczegółowienie wykazu w części dotyczącej osób wykonujących prace zarobkowe oraz wykreślenie z niego „osób uprawnionych" nie ma merytorycznego znaczenia.

11 maja - w Centrum Prasowym Foksal w Warszawie odbyła się konferencja „Kontrowersje w medycynie: szczepienia", podczas której dyskutowano między innymi o problemach związanych z dystrybucją szczepionek i finansowaniem szczepień w Polsce. W debacie wzięli udział: wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Krzysztof Przystupa i Anna Gołdyn, członek NRA i prezes Okręgowej Rady Aptekarskiej w Kaliszu. Przedstawiciele samorządu aptekarskiego podkreślili, że jedynym podmiotem uprawnionym do obrotu detalicznego szczepionkami jest apteka. Lekarz nie może żądać od pacjenta pieniędzy za szczepionkę. Rozmawiano również na temat zachowania pełnej kontroli nad tzw. zimnym łańcuchem, czyli procedurami związanymi z przechowywaniem i transportem szczepionek. Farmaceuci odpierali argumenty lekarzy rodzinnych, a zwłaszcza przedstawicieli Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia „Porozumienie Zielonogórskie", broniąc obowiązujących przepisów, które dotyczą obrotu detalicznego produktami leczniczymi, w tym szczepionkami.

12 maja - na posiedzeniu Sejmu RP przedstawione zostało sprawozdanie Komisji Zdrowia o stanowisku Senatu w sprawie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Posłem sprawozdawcą był poseł Andrzej Orzechowski. Na pytania posłów odpowiadał dr Adam Fronczak, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia. Sejm RP przyjął część poprawek Senatu.

13 maja - głównym tematem tegorocznego DNIA POLSKIEJ FARMACJI były konsekwencje zmian ustawodawczych w ochronie zdrowia. W konferencji zorganizowanej w hotelu Sofitel Warsaw Victoria przez „Gazetę Farmaceutyczną" i Izbę Gospodarczą „Farmacja Polska" wziął udział prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej dr Grzegorz Kucharewicz, który wygłosił wykład „Dwadzieścia lat odrodzonego samorządu aptekarskiego". Prezes NRA przedstawił historię samorządu aptekarskiego na ziemiach polskich, a zwłaszcza jego dzieje powojenne i odradzanie się struktur samorządowych po roku 1989. Omówił też sytuację na rynku aptek i podkreślił znaczenie zapisów uchwalonej już ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych dla całego rynku farmaceutycznego i polskiego aptekarstwa. Prezes Grzegorz Kucharewicz uczestniczył także w panelu dyskusyjnym, w którym wzięli udział między innymi: posłowie Marek Balicki, Bolesław Piecha i Andrzej Orzechowski, prezes INFARMA Jerzy Toczyski i Stanisław Kasprzyk, dyrektor ds. hurtu farmaceutycznego IMS Poland. Uczestnicy debaty próbowali odpowiedzieć na pytanie, jakie skutki przyniesie ustawa refundacyjna dla pacjentów i poszczególnych segmentów rynku farmaceutycznego.

16 maja - w Olsztynie zmarła mgr farm. Ewa Więckowska, skarbnik i członek Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej, prezes Okręgowej Rady Aptekarskiej w Olsztynie, wybitny działacz odrodzonego w 1991 r. samorządu aptekarskiego.

Ewa Więckowska w 1986 r. ukończyła studia na Wydziale Farmaceutycznym Akademii Medycznej w Gdańsku. Po studiach pracowała w aptekach, a w 1992 roku została właścicielem i kierownikiem apteki „Ewa" w Olsztynie. Była wychowawcą młodych farmaceutów - opiekowała się studentami farmacji podczas praktyk zawodowych. Od wielu lat działała w samorządzie aptekarskim. Była członkiem Naczelnej Rady Aptekarskiej. Przez kilka kadencji była członkiem Okręgowej Rady Aptekarskiej w Olsztynie. Pełniła w niej funkcje skarbnika, zastępcy prezesa, a ostatnio prezesa. Za zasługi dla polskiego aptekarstwa Naczelna Rada Aptekarska uhonorowała Ewę Więckowską Medalem im. prof. Bronisława Koskowskiego.

17 maja - w siedzibie Naczelnej Izby Aptekarskiej w Warszawie odbyło się posiedzenie Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej. Obrady prowadził prezes NRA Grzegorz Kucharewicz. Zebrani chwilą ciszy uczcili pamięć zmarłej 16 maja 2011 r. Ewy Więckowskiej, skarbnika NRA i prezesa Okręgowej Rady Aptekarskiej w Olsztynie. Po przyjęciu protokołu z poprzedniego posiedzenia omówiono sprawy, które wpłynęły do Departamentu Odwoławczego NRA. Przedstawili je wiceprezes NRA dr Marek Jędrzejczak, koordynator tego departamentu oraz radca prawny Krzysztof Baka z Biura Prawnego NIA. Prezydium zdecydowało, że obowiązki skarbnika NRA pełnić będzie tymczasowo dr Tadeusz Bąbelek, prezes Wielkopolskiej Okręgowej Rady Aptekarskiej.

18 maja - w związku z napływającymi do Naczelnej Izby Aptekarskiej skargami na brak dostępności do niektórych leków dystrybuowanych w systemie sprzedaży bezpośredniej prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Grzegorz Kucharewicz zwrócił się do członków izb aptekarskich o zgłaszanie NIA wszelkich nieprawidłowości i ograniczeń, z jakimi spotykają się, zamawiając leki firmy AstraZeneca. Naczelna Izba Aptekarska niejednokrotnie ostrzegała przed negatywnymi skutkami wprowadzenia przez AstraZeneca systemu sprzedaży bezpośredniej leków do polskich aptek za pośrednictwem spółki zarejestrowanej w Londynie. Prezes NRA przypomniał, że we wrześniu 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok, w którym uwzględnił stanowisko NIA i uchylił postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego, uznając, iż GIF jest właściwy do sprawowania nadzoru nad obrotem produktami leczniczymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od tego, gdzie znajduje się siedziba podmiotu prowadzącego obrót. Główny Inspektor Farmaceutyczny odwołał się od tego wyroku.

18 maja - prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Grzegorz Kucharewicz wystosował pismo do prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego, w którym przedstawił stanowisko samorządu aptekarskiego w sprawie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. „Po raz pierwszy podjęto próbę tak kompleksowego unormowania zasad finansowania leków ze środków publicznych" - napisał prezes NRA, wskazując, że ustawa ta powinna jak najszybciej wejść w życie, leży to bowiem w interesie zarówno polskich pacjentów, jak i aptek.

20 maja - przedstawiciele Naczelnej Izby Aptekarskiej, okręgowych izb aptekarskich, aptekarze i farmaceuci z Warmii i Mazur pożegnali śp. Ewę Więckowską, skarbnika i członka Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej, prezesa Okręgowej Rady Aptekarskiej w Olsztynie. W mszy żałobnej w kościele Chrystusa Odkupiciela Człowieka oraz w uroczystości pogrzebowej na cmentarzu komunalnym w Olsztynie uczestniczył prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Grzegorz Kucharewicz, który w mowie pożegnalnej powiedział między innymi: „Do tchnienia wiatru podobny jest człowiek, dni jego jak cień przemijają - głoszą słowa psalmu Dawidowego. Dni Ewy, naszej ukochanej Koleżanki, przeminęły. Jej życie było dobre, piękne i twórcze. Pozostało dzieło - solidne i trwałe, trwalsze niż życie, które się skończyło. Była wspaniałym człowiekiem - szlachetnym i prawym - i wspaniałą farmaceutką (...). Cieszyła się zaufaniem pacjentów i wielkim uznaniem społeczności aptekarskiej. (...) Do ostatnich dni wykonywała powierzone Jej obowiązki. Bardzo zależało Jej na zmianach w prawie, które przywrócą właściwą rolę apteki oraz godność zawodu farmaceuty. Duże nadzieje pokładała w ustawie refundacyjnej, którą Sejm uchwalił kilka dnia przed Jej śmiercią. (...) Dzieło Ewy nie zostało skończone, to dzieło zostało przerwane, skłaniając nas do zadumy nad tym, co w życiu jest najcenniejsze: rodzina, przyjaźń, pasja działania dla wspólnego dobra, Polska. Żegnają Cię, Ewo, polscy aptekarze. Żegnają Cię koleżanki i koledzy z Naczelnej Rady Aptekarskiej. Żegnają Cię wszyscy farmaceuci. Żegnam Cię, Kochana Przyjaciółko! Wisława Szymborska napisała ongiś: Umarłych wieczność dotąd trwa, dokąd pamięcią się im płaci. Nie zapomnimy Ciebie, Ewo. Pozostaniesz w naszych myślach i modlitwie. (...)".

25 maja - prezydent Rzeczypospolitej Polskiej podpisał ustawę z 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., z wyjątkiem niektórych przepisów (art. 11, art. 17-23, art. 41 ust. 1-5 i 8, art. 48 ust. 1-6, art. 63 pkt 26, art. 67, art. 68 ust. 2 i 3, art. 71, art. 74, art. 79 i art. 80), które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Art. 63 pkt 13 wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2012 r

Prace nad tą ustawą rozpoczęły się w zeszłym roku. 9 września 2010 r. Ministerstwo Zdrowia skierowało do konsultacji społecznych i międzyresortowych długo oczekiwany przez środowisko aptekarskie projekt ustawy refundacyjnej. Opinie dotyczące powyższego projektu i propozycje zmian nadesłały wszystkie okręgowe izby aptekarskie. 8 października 2010 r. w Ministerstwie Zdrowia zostały złożone obszerne uwagi i propozycje Naczelnej Rady Aptekarskiej, odnoszące się do projektu tej ustawy.

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych odbyło się 27 października 2010 r. 14 grudnia 2010 r. powołana została sejmowa podkomisja nadzwyczajna do rozpatrzenia rządowego projektu tej ustawy, która zakończyła prace 17 lutego 2011 r. 25 marca 2011 r. Sejm RP przyjął rządowy projekt ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Ustawa przesłana została do Senatu RP. Na posiedzeniu plenarnym 28 kwietnia 2011 r. Senat podjął uchwałę w sprawie ustawy refundacyjnej.

Stanowisko Senatu rozpatrywane było przez Sejm 12 maja 2011 r. Przyjęto część poprawek. Ustawa przekazana została prezydentowi RP do podpisu 17 maja 2011 r.

W posiedzeniach sejmowej podkomisji nadzwyczajnej oraz sejmowej i senackiej komisji zdrowia uczestniczyli członkowie samorządu aptekarskiego. Pracami zespołu przedstawicieli Naczelnej Izby Aptekarskiej kierował prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej dr Grzegorz Kucharewicz.

Ustawa wprowadza do polskiego porządku prawnego przepisy gwarantujące sztywne ceny zbytu oraz sztywne marże na wszystkich poziomach obrotu refundowanymi lekami i wyrobami medycznymi, a także obowiązek stosowania przez apteki odpłatności wynikającej z ustawy. Zmiany zaproponowane w ustawie refundacyjnej, w tym całkowity zakaz reklamowania aptek i stosowania wszelkich form zachęty odnoszących się do produktów leczniczych finansowanych ze środków publicznych, zapewnią warunki do przywrócenia właściwej roli apteki jako placówki ochrony zdrowia i farmaceuty jako osoby wykonującej zawód zaufania publicznego.

30 maja - sędziowie Naczelnego Sądu Aptekarskiego i okręgowych sądów aptekarskich, Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej oraz rzecznicy odpowiedzialności zawodowej w okręgowych izbach aptekarskich wzięli udział w dwudniowych warsztatach szkoleniowych w ośrodku konferencyjnym w Ożarowie Mazowieckim (30-31 maja 2011 r.). Wykładowcą i konsultantem był sędzia Sądu Najwyższego Józef Dołhy.
Warsztaty, w których uczestniczyło niemal 50 osób, poświęcone były praktycznym aspektom działalności rzeczników odpowiedzialności zawodowej i sędziów sądów aptekarskich. Przedmiotem wykładów i konsultacji były następujące zagadnienia:
 • najczęściej popełniane niedociągnięcia w postępowaniu przed sądami aptekarskimi I instancji;
 • udział obrońcy w postępowaniu przed sądami aptekarskimi;
 • zwrot kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu przed sądami aptekarskimi;
 • praktyczne aspekty pracy rzecznika odpowiedzialności zawodowej w okręgu.
Podczas spotkania odbyła się dyskusja z udziałem rzeczników odpowiedzialności zawodowej na temat projektu nowego Kodeksu Etyki Aptekarza RP.

W MEDIACH:

 ♦ W kolejnym wydaniu online „Aptekarza Polskiego" ukazał się tekst prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej Grzegorza Kucharewicza „Testament". Prezes NRA napisał między innymi: „Kilka dni temu, 25 maja 2011 r., prezydent RP Bronisław Komorowski podpisał ustawę o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, uchwaloną przez Sejm 12 maja. Niektóre przepisy tej ustawy już wkrótce wejdą w życie - wbrew oczekiwaniom jej przeciwników, którzy liczyli, że prezydent skieruje ją do Trybunału Konstytucyjnego, by na długie lata ugrzęzła w sądowych procedurach, uniemożliwiając porządkowanie rynku farmaceutycznego. Dopiero teraz widać, jak wielu odpowiadał panujący na nim bałagan, brak przejrzystości i dyktat bezwzględnej walki o kieszeń pacjenta.

Przeciwnicy ustawy do końca nie dawali za wygraną. Straszyli wzrostem cen leków, załamaniem systemu ich dystrybucji czy wręcz wycofaniem się niektórych firm farmaceutycznych z rynku polskiego - szóstego pod względem wielkości w Europie. Roztaczano wizje nadciągającej katastrofy, manipulowano opinią publiczną, wywierano presję na polityków. Zjawiska patologiczne nazywano dobrodziejstwami wolnego rynku. Wciągnięto w tę grę stowarzyszenia reprezentujące pacjentów, zatrudniono ekspertów-lobbystów. (...)

Po stronie zwolenników ustawy refundacyjnej był samorząd aptekarski, popierający ideę stworzenia transparentnego systemu refundacji leków. Konsekwentnie powtarzałem: ustawa powinna jak najszybciej wejść w życie. Leży to w interesie zarówno polskich pacjentów, jak i aptek. Apokalipsy nie będzie! W piśmie do prezydenta RP prosiłem o podpisanie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, stanowiącej wstęp do dalszych reform nie tylko rynku aptek, ale i całego sektora farmaceutycznego. O te reformy zabiegaliśmy jako samorząd od wielu lat. (...)".

 ♦ Obszerna relacja z Dnia Polskiej Farmacji ukazała się w „Gazecie Farmaceutycznej" („Dziesiąty raz", vol XX-nr 06/230). Opublikowano w niej fragmenty wykładu prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej Grzegorza Kucharewicza „Dwadzieścia lat odrodzonego samorządu aptekarskiego" oraz jego wypowiedź w panelu dyskusyjnym „Blaski i cienie ustawy refundacyjnej".

 ♦ Informacje dotyczące konferencji „Kontrowersje w medycynie: szczepienia" ukazały się w serwisach internetowych, między innymi na stronie www.termedia.pl. Cytowano w nich wypowiedzi mgr farm. Anny Gołdyn, reprezentującej Naczelną Izbę Aptekarską. Odnosząc się do zarządzenia prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z grudnia 2010 r., dotyczącego zasad finansowania szczepień w przychodniach lekarskich, powiedziała ona, że jednym z głównych powodów wprowadzenia tych przepisów jest fakt, iż inspekcja farmaceutyczna nie ma uprawnień do kontroli zespołów opieki zdrowotnej. „Poza tym wiele placówek nie chciało szczepić szczepionkami przyniesionymi przez pacjenta, tylko domagały się, by szczepionkę kupić u nich" - podkreśliła Anna Gołdyn.

EUGENIUSZ JAROSIK

Biuro Prasowe
 Naczelnej Izby Aptekarskiej