O TRUDNEJ SYTUACJI POLSKICH APTEK, UMOWACH NA REALIZACJĘ RECEPT Z NFZ, POLITYCE LEKOWEJ PAŃSTWA I DZIAŁANIACH SAMORZĄDU APTEKARSKIEGO W OBRONIE APTEKARZY I PACJENTÓW W TELEWIZJI TRWAM, RADIU MARYJA I PROGRAMIE TRZECIM POLSKIEGO RADIA

♦ Trudna sytuacja aptek prowadzonych przez indywidualnych aptekarzy, kontrowersje wokół umów na realizację recept pomiędzy podmiotami prowadzącymi apteki a Narodowym Funduszem Zdrowia, polityka lekowa państwa, zjawiska patologiczne na rynku farmaceutycznym i działania podejmowane przez Naczelnej Izby Aptekarskiej w obronie aptekarzy i pacjentów to główne problemy poruszane przez przedstawicieli środowiska aptekarskiego w programach Telewizji TRWAM i Radia MARYJA w środę 7 września 2011 r. Wzięli w nich udział: prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Grzegorz Kucharewicz, wiceprezes NRA Krzysztof Przystupa oraz Maria Kuciak, farmaceutka z Dobrego Miasta w Olsztyńskiem.

O sprawach dotyczących zarówno aptekarzy, jak i pacjentów dyskutowano najpierw w programie Telewizji TRWAM „Rozmowy niedokończone”. Rozmowę i dialog z słuchaczami kontynuowano w wieczornej audycji Radia MARYJA. Przedstawiciele aptekarzy przedstawili sytuację na rynku aptek. Przypomnieli, że ciągle toczy się bezpardonowa walka o kieszeń i duszę polskiego pacjenta, który traktowany jest instrumentalnie przez wielkie sieci dystrybutorów leków. Stosowane chwyty marketingowe, polegające na różnego rodzaju programach lojalnościowych i promocjach, czego przykładem jest wydawanie leków za symboliczną złotówkę lub grosz, zmierzają w istocie do pozyskania coraz większej liczby klientów i niczym nieuzasadnionego wzrostu popytu na leki kosztem bezpieczeństwa zdrowotnego Polaków. Na rynku leków trwa tzw. wojna cenowa, nasilają się tendencje do uzależniania się aptek od dostawców leków poprzez wchodzenie w różnego rodzaju programy lojalnościowe. Coraz częściej dochodzi do upadłości aptek bądź ich przejmowania przez tzw. sieci apteczne. Pogorszyła się zwłaszcza sytuacja ekonomiczna małych i średnich aptek, należących do indywidualnych aptekarzy.

Prezes NRA dr Grzegorz Kucharewicz wskazał, że duży wpływ na rynek farmaceutyczny będzie miała uchwalona niedawno ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Niektóre rozwiązania zawarte w tej ustawie postrzegane są przez samorząd aptekarski jako wstęp do szeroko rozumianej reformy rynku aptecznego. Należą do nich regulacje wprowadzające do polskiego porządku prawnego: sztywne ceny zbytu oraz sztywne marże na wszystkich poziomach obrotu refundowanymi lekami, środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobami medycznymi; obowiązek stosowania przez apteki odpłatności wynikającej z ustawy; całkowity zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności (był to od wielu lat jeden z głównych postulatów samorządu aptekarskiego), a także zakaz stosowania wszelkich form zachęty odnoszących się do produktów leczniczych finansowanych ze środków publicznych.

W swoich wypowiedziach w Telewizji TRWAM i Radiu MARYJA, a także w wywiadzie udzielonym 8 września 2011 r. Programowi Trzeciemu Polskiego Radia (popularna „Trójka”) prezes NRA Grzegorz Kucharewicz przedstawiał stanowisko samorządu aptekarskiego w sprawie projektu rozporządzenia dotyczącego ogólnych warunków umów na realizację recept oraz ramowego wzoru umowy na realizację recept. Naczelna Izba Aptekarska sprzeciwiała się wprowadzeniu zapisów o umowach pomiędzy podmiotami prowadzącymi apteki a Narodowym Funduszem Zdrowia do ustawy o refundacji leków. Przedstawiciele NIA podczas prac w Sejmie nad rządowym projektem tej ustawy konsekwentnie utrzymywali, że te umowy są całkowicie zbędne. Odnosząc się do projektu rozporządzenia ministra zdrowia, prezes NRA jednoznacznie stwierdził, że ma ono antypacjencki charakter, ponieważ należyte wykonywanie umowy, zawartej w celu realizacji praw pacjenta do leków, w stworzonym systemie może prowadzić wręcz do pozbawienia lub ograniczenia tych praw. Podkreślił również, że jeśli rozporządzenie wejdzie w życie bez zmian zaproponowanych przez samorząd aptekarski, niemożliwe będzie wykonywanie zawodu farmaceuty oraz funkcjonowanie apteki jako placówki ochrony zdrowia publicznego. Zaproponowane przepisy zapewniają urzędnikom NFZ władzę absolutną nad podmiotami prowadzącymi apteki, które mogą zostać ekonomicznie zniszczone poprzez system sankcji finansowych.

Prezes NRA podtrzymał swoje wcześniejsze oświadczenie, że jeśli uwagi samorządu nie zostaną uwzględnione, to Naczelna Rada Aptekarska, wykonując konstytucyjny nakaz pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu farmaceuty, w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony podejmie wszelkie działania, aby rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów na realizację recept oraz ramowego wzoru umowy na realizację recept w kształcie proponowanym przez ministra zdrowia nie weszło w życie, a także zwróci się do podmiotów prowadzących apteki z apelem o niepodpisywanie umów między nimi a NFZ.

Program „Rozmowy niedokończone” w Telewizji TRWAM, emitowany 7 września 2011 r., dostępny jest na stronach: http://www.youtube.com/izbamedia

 EUGENIUSZ JAROSIK
Biuro Prasowe
Naczelnej Izby Aptekarskiej